Make your own free website on Tripod.com

 

DESTANA EGÎDEKÎ 

"Lxin, lxin hevalno lxin, 
Bibarnin bibarnin, birano 
Ev me i dihesibnin!" 
Hemû roj, hemû var, hemû þev 
W weha gotibû û gule barandib 
Roj qulibbû ser var, êvar ser þev, þev ser roj 

þer berdewam bû 
Beden westiyay, keser giran, birn kûr 
Mj xurt, awir tûj 
Dil keleha mrxasiy bû 
Lome jî ne þerm bû 
Ya man ya neman bû 

i ji dest w, i ji destê wan dihat... 
xanet li rê bû 
xanet zora welatevniy biribû 
Dor li wan girt 
Li jr esker, 
Li jor helkopter 
Nefes li wan ikyay b 
Li pala iyayên serbilind 
Di gundek bêare yê Kurdistanê de 
Wext, wexta þer, man û nemanê bû 
"Hevalno, em i bikin... 
Bêgav bextreþ ye, kambaxiya me kurdan e 
Lê, gava bêgav li ber deriyan e 
Wext, wexta jr û mrxasan e 
Wext hatiye; wext, wexta þer e, xurt û huner e 
Em pênc kes, ew pênc hezar kes 
Em pênc hezar dil, ew penc dil 
Em pênc hezar dilên biheq, ew neheq 
K dikare dilê bi evnê hildave vegire? 
Ma ev me i dihesibnin!.." 
Yek bi yek li hevalên xwe nihêr 
Ew yek bi yek hembêz kirin 
Bi herdû tiliyn xwe yên destê rastê simbelê xwe ba da

ek, pusat u rextn xwe þidandin
Berk ajot devê tifinga xwe û got; 
"Hevalno, ji br mekin 
Em pênc hezar dil 
Pênc hezar efsaneyn li ser lêvan 
Pênc hezar destann li ser kaxizan in 
Pênc hezar stêrkên ron yên kurdan in..." 

Saw u xofa mirinê 
Coþ u heyecana liberxwedan heb 
Li ser berfa gewher rengê sor a xwn û tavê hebû 
"Ax, ev tav", 
"Eger tava danê êvarê li me biqulibe 
Û em xwe bi êvarê bigihnin 
Heye ku deriyê felat li me vebe" 
endn þerê dijwar ew ketibûyê 
endn caran w xanet, daf, dek xefik u kemn dirandibû 
Ew þervanê welat þervanan 
Rêgirê bav  kalan bû 

"Ev i hale" 
"Ez evndar  þerwan ronahiye 
Ez dijminê tar zulmetê 
Ez niha li hêviya þevê me" 

Ew penc kes bûn, ar mêr u jinek 
Ku her yek ji derek, lê xwed qederek "
Ldin hevalno ldin 
Ma ev me i dihesibnin!.." 

Deh bi deh, sed bi sed 
Teqna ekan, vizna gulan bû 
Ne vna teyran, ne hêrna hespan 
Ne evna segan, ne meyina berxan 
Ne j dengê nsanan bû 
Bi tenê dengek hebû 
Zagon, zagona þer u lêcan bû 
"K ne ev eskerên ku weha gule li me dibarnin 
Ji ku ne, li ser axa me i ji me dixwazin 
Ma evn û evndarên wan 
Hez u hezkarên wan nn in 
ima ew hez û evna me tênagihin" 

Saet end bû 
þevê ima weha mna bûkekê xwe xemilandib 
Stêrk ima weha ron 
Heyv ima weha di lehiya xweþiy de bû 
Di v sar û seqem de ima weha germ bû 

"Stêrkên welat min 
Heyva erd u axa min" 
"Hûn þahid in; em ne diz u keleþ in 
Ne pxas u zikreþ in 
Em evndarên we, egdên ronahiyê ne 
Eger li me qewim û li vir em bûn þehdên we 
Xebera mrxasiya me bigihnin bi insan û gelê me" 

"Ax li min dayê" 
avên w yên reþ mna avên xezalan vekir 
Devê w bi ken bû 
Porê w belavby , stuyê w gola xwn bû 
W serê w dan ser oga xwe 
Piþta xwe vekir, li stuyê w bada 
Bi destan porê w mist da 
Bstek, bêdeng avê w li ser avên xezalan ma 
end dilop hêstir ji avên w ber bi jr bû 
Û ew giriya 
Di bin barana gulan de ew giriya 

þev diû 
Stêrk di , heyv diû 
Xewna azadiyê, hêviya felat diû 
Hizr û br, serphat û jiyaneke ciwan diû 

"Xwedêyo... 
Ji berbanga Kurdistan xweþtir 
Ji rojeke nû ya welat min geþtir i heye!" 
"Em diin" 
"Em diin, lê k dikare rê li berbangên welat min bigire 
K dikare roja nû li welat min qedexe bike?"
"Em diin 
Em diin, lê mna ku bav û kalan dikirin
Ji vê roja nû re xrhatin 
Ji vê berbanga welat min re stran û gotin div" 
Wext, wexta strana welat near bû 
di berbanga sibê de, li serê iyan 
Alana dengê egdek xort bû 
"L l daye... 
L day, serê sibê ye, sibeyeke xweþ e 
Vê serê sibê bayek sar e, li min serma ye lê dayê..." 
ax lê dayê 
Dengê top û cebirxanan li ser snga mine 
Lê day, ve sibê arnikare, ax l l day 
ax l l l daye 

Hevalê Eziz 
"Êd tu are tune, mirin û ûyin li ber me ye 
Eger em teslm bin jî, qedera me mirin e 
Em j li ser riya kerwanê þehda ne 
Em hevûdu hembêz bikin, 
Heq xwe ji hev re helal bikin 
Wext nn e, ber ku guleyek were 
Em ber bi gulê herin 
Nav bêdengiyeke kûr de 
Wan tifingên xwe dane al, rextn xwe ji xwe kirin 
Defter  kaxizên xwe, cil u bergên xwe li ser hev dann 
Û li agirê wan nihêrn 
Her yek du bombe, her bombayek li aliyek navtengan 
Bi xwe ve giredan û dîsan li hev nihêrn 
Wext hatib; wext, wexta ûyinê bû 

Ba bû 
Seqema ser sib bû 
Her der sp, her der gewher bû 
Her der roni, her der muqedes bû 
Jiyana xort, rojn bihûr bi bra wi hatibû...

Zarokt, mala mezin, koþka jor 
Kue  kolanen teng, brên kûr 
Bax u rez, av û em, gund  zozan 
Tir û hejrn bav û kalan 
Keskesora barana biharan 
Dengê kahr  berxan. 
Govend bû 
Ji rojn bihûr govend bi brê hatibû 
Dawet û dlan li dar bû 
Dinya mna mehfûreke rengn a kurd xweþ 
Mna destaneke kevnar geþ bû 
Ew li serê gowend bû 
Coþ li ser dil ken li ser rû 
Ew govendkþ dlan bû 
Xwendin û dibistan dsan xwendin û dibistan 
Salên unwerst 
Ev hem, ev hemû niha li bra wî bû 
Br bûbû kevokek, bi fir ketibû 

Dinya iqas xweþ, iqas bedew bû 
Kirasê sip iqas li vê axa welat kurdan hatibû 
Bê ek, b psat, b kiras û bê veger 
Li ber avên wî leylana berfa sp 
Li ser dilê w gurmîna dengê þehdan 
Ma k û k li ser vê ax þehd neketibû 
Û axa rehmetê ma nekiribû... 
Dinya iqas xweþ, ixas bedew bû 
Kirasê sp iqas li vê axa welat kurdan hatibû 
W destê xwe bir ber eniya xwe û ji bo cara dawn 
Li dora xwe nihêr 
Li dr, li dûr reþahiya eskeran... 
Li dr, li dûr teyrek mezin  sp li fir bû 
Bi baskên sp, ji aliyên iyan ber bi geliyan 
Li þahidiya w roja nû bû 
Baskn w vekir, eperast, teyr bi ageh li firê b 
Ma jiyan ne mna fira v teyr bû? 
Ma jiyan ne fireke kurt  xweþ li dinyayeke kambax bû? 

Br dsan li fir bû, hemû jiyan li brê

Mal û malbat, xwþk û bira 
Ap û biraz, xal  xwarzê 
Yek bi yek niha li ber avên w bû 
Diya pr a porsp li wir, li kêleka w bû 
Ma w her û her ji diya pr a porsp re weha negotib; 
"Dayê ez bi qurban 
Ez berx te, avreþê bavê xwe me 
Îro jiyan e, sibe mirin e, mirin li ser serê me hemyan e 
Lê lê dayê... 
Eger te rojek xebera mirinê bihst 
Tu bizanibe; min rûye xwe reþ nekiriye 
Berx te, avreþê we, Reþoye bavo þehde welat me ye..." 

Ba, azman, erd, strk, roj, ewr, baran, derd, gul, 
dawet, evn, dayik, zarok, ken, gir, heval, rext, stran, 
xew, tar, bihar, av, iya, gel, em, hjr, ber, av, 
dev, por, evn, dayik, xwþk, bira, gund, heval, zozan, dinya, evn, hêv, 
dinya, evn, dayik, hêv, dinya, hv, evn... ...... ............... ........... 

 (Mehmed Uzun, Destana Egîdekî)